• در بسیاری از شبکه‌ها، مدیران ترجیح می‌دهند سرویس DHCP را روی یک سرور ویندوزی یا لینوکسی پیاده‌سازی کنند تا فرآیند تخصیص خودکار آدرس‌های IP و سایر پارامترهای شبکه به‌صورت متمرکز مدیریت شود. حتی در شبکه‌های کوچک‌تر، معمولاً مودم‌های DSL یا روترهای خانگی همین نقش را ایفا می‌کنند. اما نکته‌ای که کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد این است که تجهیزات سیسکو—از جمله روترها و برخی مدل‌های سوئیچ—قابلیت ارائه سرویس DHCP Server را به‌صورت داخلی دارند و در بسیاری از سناریوها می‌توانند جایگزین یک سرور مجزا شوند، بدون اینکه سازمان نیازمند تهیه سخت‌افزار اضافی باشد.

    این قابلیت در نسخه‌های جدیدتر IOS معرفی شده و در سری‌هایی مانند Catalyst 3550 و 3750 به‌طور کامل پشتیبانی می‌شود. به همین دلیل اگر در مسیر یادگیری شبکه هستید، توصیه می‌شود ابتدا با اصول پایه در دوره‌هایی مانند Network+ آشنا شوید تا مفاهیم نقش DHCP، ساختار بسته‌ها و نحوه عملکرد broadcast در شبکه برایتان کاملاً روشن باشد.

    قبل از راه‌اندازی DHCP روی سیسکو، مهم است ارزیابی کنید که آیا این تصمیم برای شبکه سازمان منطقی است یا خیر. در شبکه‌هایی که چندین سگمنت مختلف دارند و همه آن‌ها از طریق یک روتر به هم متصل شده‌اند، استفاده از همان روتر به‌عنوان DHCP Server می‌تواند فرآیند آدرس‌دهی را ساده‌تر کند. مزیت اصلی این روش در حذف هزینه‌های اضافی نهفته است، زیرا برخلاف پیاده‌سازی DHCP روی ویندوز سرور، نیازی به خرید سخت‌افزار جدید یا نگهداری یک سیستم‌عامل جداگانه نیست.

    با این حال، نمی‌توان از چالش‌های این روش چشم‌پوشی کرد. برخی مدیران شبکه با محیط خط فرمان سیسکو راحت نیستند و ترجیح می‌دهند سرویس‌ها را از طریق یک رابط گرافیکی مدیریت کنند. این موضوع یکی از مهم‌ترین دلایلی است که باعث می‌شود همچنان بسیاری از سازمان‌ها به جای استفاده از روتر سیسکو، به سرورهای ویندوزی یا لینوکسی تکیه کنند. با وجود این، اگر به دستورات IOS مسلط باشید و مدیریت CLI برایتان دشوار نباشد، DHCP داخلی سیسکو می‌تواند یک راهکار کاربردی، پایدار و بسیار سریع باشد.

    مرحله اول:

    وقتی تصمیم گرفتید که روتر یا سوئیچ سیسکو نقش DHCP Server را بر عهده بگیرد، باید تنظیمات را از پایه و در محیطی با پیکربندی اولیه انجام دهید. اولین گام این است که روی یکی از اینترفیس‌ها یک آدرس IP استاتیک تنظیم کنید تا روتر بتواند به‌عنوان gateway در شبکه فعالیت کند. پس از تعریف آدرس، فعال‌کردن اینترفیس ضروری است زیرا در حالت پیش‌فرض بسیاری از پورت‌ها shutdown هستند:

    Router(config)# interface ethernet0/0

    Router(config-if)# ip address 1.1.1.1 255.0.0.0

    Router(config-if)# no shutdown

    مرحله دوم:

    بعد از فعال‌شدن اینترفیس، باید محدوده آدرس‌دهی یا همان pool را ایجاد کنید. این بخش معادل تعریف Scope در محیط ویندوز سرور است و مشخص می‌کند کلاینت‌ها چه بازه‌ای از IP و چه تنظیماتی را دریافت کنند. تعریف pool از طریق دستور زیر شروع می‌شود:

    Router(config)# ip dhcp pool mypool

    مرحله سوم:

    پس از ایجاد pool، باید محدوده آدرس‌دهی را برای روتر مشخص کنیم تا بداند در پاسخ به درخواست‌های DHCP چه بازه‌ای از IP را در اختیار کلاینت‌ها قرار دهد. در واقع با تعریف subnet mask، شبکه‌ای که قرار است سرویس DHCP روی آن ارائه شود، به دستگاه معرفی می‌شود. به همین دلیل در مرحله بعد، شبکه 1.1.1.0 با ماسک /8 تعریف می‌شود تا روتر بتواند تمام آدرس‌های معتبر این محدوده را مدیریت و بین کلاینت‌ها توزیع کند:

    Router(dhcp-config)# network 1.1.1.0 /8

    مرحله چهارم:

    بعد از مشخص‌شدن subnet، نوبت معرفی دامنه شبکه است. این پارامتر دقیقاً مشابه گزینه Domain Name در DHCP سرورهای ویندوز است و برای کلاینت‌هایی که نیاز به ثبت‌نام در یک دامنه سازمانی دارند ضروری محسوب می‌شود. بنابراین با دستور زیر domain مورد نظر را به DHCP سیسکو معرفی می‌کنیم:

    Router(dhcp-config)# domain-name tosinso.com

    مرحله چهارم:

    در ادامه، باید سرورهای DNS به روتر معرفی شوند تا کلاینت‌ها پس از دریافت آدرس IP بتوانند نام‌ها را به‌درستی Resolve کنند. در این مثال، دو DNS سرور—یکی Primary و دیگری Secondary—به صورت هم‌زمان به DHCP معرفی شده‌اند تا در صورت عدم پاسخ‌دهی یکی از آن‌ها، کلاینت‌ها بدون مشکل از دیگری استفاده کنند:

    Router(dhcp-config)# dns-server 1.1.1.10 1.1.1.11

    مرحه پنچم:

    پس از آن، Default Gateway یا همان آدرس روتر برای کلاینت‌ها تنظیم می‌شود. این آدرس معمولاً همان اینترفیس روتر در شبکه محلی است و تعیین می‌کند ترافیکی که قرار است شبکه را ترک کند از چه مسیری هدایت شود:

    Router(dhcp-config)# default-router 1.1.1.1

    مرحله ششم:

    در بخش بعدی، مدت زمان Lease تعریف می‌شود. Lease مشخص می‌کند کلاینت چه مدت می‌تواند از IP اختصاص‌داده‌شده استفاده کند قبل از آنکه دوباره درخواست تمدید ارسال شود. در این مثال مدت زمان ۷ روز انتخاب شده که برای اغلب سازمان‌ها زمان مناسبی است:

    Router(dhcp-config)# lease 7

    مرحله هفم:

    پس از تکمیل پیکربندی‌های مربوط به pool، با خروج از حالت DHCP Configuration دوباره به global configuration وارد می‌شویم:

    Router(dhcp-config)# exit

    مرحله هشتم:

    در این مرحله، لازم است آدرس‌هایی را که نباید توسط DHCP اختصاص داده شوند، از بازه قابل استفاده خارج کنیم. این کار به‌ویژه زمانی ضروری است که برخی IPها برای سرورها، تجهیزات مدیریتی یا دستگاه‌هایی که باید آدرس ثابت داشته باشند در نظر گرفته شده باشد. با استفاده از دستور exclude، بازه مشخص‌شده از فرآیند تخصیص خودکار حذف خواهد شد. در این مثال، 100 آدرس ابتدایی شبکه کنار گذاشته شده‌اند:

    Router(config)# ip dhcp excluded-address 1.1.1.0 1.1.1.100

    مرحله نهم:

    پس از کامل‌شدن تنظیمات، سرویس DHCP روی روتر آماده استفاده است و کلاینت‌ها می‌توانند با اجرای فرمان زیر در ویندوز، یک آدرس جدید از DHCP سیسکو دریافت کنند:

    ipconfig /renew

    برای داشتن زیرساختی پایدار، ایمن و قابل‌اعتماد، انتخاب یک سرور HPE استاندارد اولین قدم در مسیر توسعه حرفه‌ای کسب‌وکار شماست. اگر قصد ارتقای شبکه، افزایش توان پردازشی یا راه‌اندازی یک محیط سازمانی پایدار را دارید، تیم متخصص یرورتیک آماده است تا بر اساس نیاز دقیق شما، مناسب‌ترین مدل سرور HP را پیشنهاد دهد.

     

     

    در مجموع، راه‌اندازی DHCP Server بر روی تجهیزات سیسکو می‌تواند یک راهکار کاربردی، کم‌هزینه و قابل اتکا برای بسیاری از شبکه‌ها باشد؛ به‌خصوص زمانی که قصد دارید بدون اضافه‌کردن سخت‌افزار جدید، فرآیند آدرس‌دهی خودکار را در شبکه پیاده‌سازی کنید. روترها و سوئیچ‌های سیسکو با IOSهای جدید، امکانات کاملی برای ایجاد Poolهای آدرس، تعریف DNS، Gateway، Lease Time و حتی مدیریت شبکه‌های چندگانه در اختیار شما قرار می‌دهند و می‌توانند به‌عنوان یک DHCP سرور پایدار عمل کنند.

    اگرچه برخی مدیران شبکه به دلیل ترجیح رابط‌های گرافیکی، کمتر به استفاده از DHCP روی سیسکو فکر می‌کنند، اما زمانی که به سادگی پیکربندی، عدم نیاز به سرور مجزا، کاهش هزینه و کارایی بالا نگاه کنیم، این روش می‌تواند در بسیاری از سناریوها انتخاب هوشمندانه‌تری باشد. همچنین امکان تعریف آدرس‌های Exclude و کنترل دقیق روی پارامترهای سرویس، مدیریت آدرس‌دهی را بسیار منظم‌تر می‌کند.

    در نهایت، اگر شبکه‌ شما کوچک یا متوسط است، یا اگر یک روتر سیسکو در مرکز شبکه دارید که عملاً نقطه عبور تمام ترافیک است، استفاده از DHCP Server روی همان روتر می‌تواند تجربه‌ای کارآمد و قابل اعتماد فراهم کند. در شبکه‌های بزرگ‌تر هم می‌توان از این قابلیت در کنار DHCP Relay و VLANهای مختلف استفاده کرد تا معماری یکپارچه‌تر و منعطف‌تری ایجاد شود.

    میانگین امتیازات ۵ از ۵
    از مجموع ۱ رای